Transcript
Ou te janm kòmanse yon pwojè ak tout kè w, plen enèji, plen rèv — epi yon semèn apre, ou pa ka menm sonje poukisa ou te kòmanse? Sa pa yon feblès. Se yon siy ou te konte sou yon bagay ki pa ka kenbe pwa a. Rechèch sou motivasyon montre yon bagay ki sezi anpil moun: rekonpans lajan ak pri ekstèn ka afebli motivasyon yon moun pou yon aktivite li te renmen natirèlman. Lè rekonpans yo retire, motivasyon an tonbe pi ba pase kote li te ye anvan. Sa vle di ke si ou bati fòs ou sou rekonpans ekstèn sèlman, ou ap bati sou sab. Syans la gen yon non pou sa. Li rele Teyori Otodeterminsyon, epi li chanje fason nou konprann sa ki reyèlman pouse yon moun. Panse ak yon machin. Machin nan ka bèl, ka klere, ka fè bri ki fè tèt vire. Men si rezèvwa a vid, li pa prale okenn kote. Motivasyon travay menm jan an, Ayiti. Aparans ekstèn — eksitasyon, aplodisман, rekonpans — se kò machin nan. Men "poukisa" w la, sa ki nan kè w, se gazolin an. Teyori Otodeterminsyon idantifye twa bezwen sikolojik fondamantal ki alimante motè sa a: otonomi, konpetans, ak relasyon. Otonomi vle di ou aji paske ou chwazi sa, pa paske yon moun fòse w. Konpetans vle di ou santi w efikas, ou wè ou ap grandi nan sa w ap fè. Relasyon vle di ou santi w konekte ak lòt moun, ou santi yo renmen w, yo swen w. Lè twa bezwen sa yo satisfè, motivasyon anndan an — motivasyon intrinsèk la — vin pi fò, epi byennèt mantal ou amelyore tou. Now, ki diferans sa fè nan lavi reyèl? Pran yon elèv nan yon klas. Lè pwofesè a sipòte otonomi elèv la, konpetans li, ak relasyon li ak lòt moun, elèv la pa sèlman fè pi byen akademikman. Li jwi pi bon sante sikolojik tou. Sa montre ke motivasyon pa separe de emosyon — yo mache ansanm. Kontrèman, lè yon travayè santi otonomi li bloke, konpetans li pa rekonèt, epi li izole nan ekip li, rechèch montre ke pa sèlman motivasyon li bese, men byennèt li diminye tou. Ayiti, the key idea isit la se sa: motivasyon solid pa soti nan yon moman eksitasyon. Li soti nan yon anviwonman ki nouri twa bezwen fondamantal sa yo chak jou. Men ki jan ou ka itilize sa konkrètman? Panse ak yon plan "si-lè sa a." For example, olye ou di "Mwen pral ekzèse plis," ou di: "Si li lendi maten epi mwen leve, lè sa a mwen mete soulye espò m epi mwen soti." Rechèch sou sa yo rele "implementation intentions" montre ke lè ou spesifye yon sitiyasyon konkrèt nan pati "si" a, sèvo w vin pi alèt pou rekonèt moman an. Epi lè moman an rive, repons lan vin otomatik. Ou pa bezwen volonte espesyal. Ou pa bezwen "gogo" maten an. Plan an travay pou ou. Sa diferan de yon senp objektif tankou "Mwen vle reyisi." Objektif la di kisa. Plan "si-lè sa a" a di kilè, kote, ak kijan. Diferans sa a enpòtan anpil pou pèseverans. Remember sa: motivasyon solid pa yon santiman ou tann. Se yon estrikti ou bati. Lè ou konprann "poukisa" w — lè aksyon ou yo aliye ak valè w, lè ou santi w efikas, lè ou santi w konekte — ou pa bezwen tann yon jou kote ou "santi" pou travay. Ou travay paske sa fè pati de ki moun ou ye. Eksitasyon pasajè ka kòmanse yon pwojè. Men se rasin motivasyon an — otonomi, konpetans, relasyon — ki kenbe l vivan lè tout bagay difisil. Ayiti, takeaway a senp men pwisan: chèche "poukisa" w la anvan ou chèche "kijan" w la, epi bati kondisyon ki nouri twa bezwen fondamantal sa yo. Se la motivasyon reyèl la kòmanse.